La vischnànca vean numnada l’amprem’eada igl on 1219 an egn cuntract trànter Clavena a la Val Schons, la baselgia da Maton vean gea dascreta igl on 831. Remartgevel an la baselgia nova, biageada igl on 1728, e igl zen sonor culo a l’amprema measadad digl 16avel tschantaner. Parquegl â la vischnànca da Maton survagnieu igl predicat «La vischnànca d’igls bùns zens».

Ear l’orgla cun sias ilustraziùns spezialas (motivs da flurs), ca dariva da Surava, e degna da vagnir visitada. Da las tgeas da purs e leza da Dolf-Camenisch digl 12/13avel tschantaner cun la tur d’avdar la ple speziala, ella porta igl num «La Clostra». Maton e la patria digl cumponist rumàntsch Tumasch Dolf (1889 – 1963), c’â luvro sco surmester a Donat, Ziràn, Tamegn a Maton.